Was Johannes Brahms (1833-1897) een behoudende romanticus of juist een vernieuwende geest? In dit hoorcollege van Leo Samama volg je zijn leven, van jonge, ambitieuze pianist tot een van de grootste componisten na Beethoven. Samama behandelt Brahms' vroege invloeden, zijn intense band met Robert en Clara Schumann en zijn zoektocht naar een eigen muzikale stem, balancerend tussen traditie en vooruitgang. Van de ontroerende achtergrond van Ein Deutsches Requiem tot de triomfen van zijn symfo...

Veel mensen ervaren muziek als 'die andere taal', waar we woordeloos mee communiceren en die we in ontelbare vormen met ons meedragen. Maar wat is muziek? Wat betekent muziek voor de mens? Hoe gaan we er mee om? Hoe ontstaat het? Vrijwel ons hele leven worden we omgeven door muziek. Van wiegeliedjes tot het draaiorgel op straat, van muziek in de lift, de supermarkt, de kledingzaak, de kapper en de tandarts tot muziek uit tal van persoonlijke speelapparaatjes, van muziek in de kerk tot het ...

Franz Liszt (1811-1886) is het archetype van de duivelse virtuoos, de rokkenjager die abbé werd. Als componist stond hij aan de bron van het symfonische gedicht en componeerde hij talloze vernieuwende werken. Onder zijn bekendste werken bevinden zich de Hongaarse rapsodieën, de Études transcendantes, de Années de Pèlerinage en enkele symfonische gedichten. Zijn latere werken bevatten muziek die pas in de 20e eeuw begrepen werd. Liszt verkeerde tijdens zijn leven met de groten der aarde als...

De opera kent als avondvullende muziekvoorstelling een lange voorgeschiedenis. Het muzikale genre vindt zijn oorsprong in kerkelijke en middeleeuwse toneelvoorstellingen en de maskerade spektakels. Aan het einde van de 16e eeuw kwam daar de herontdekking van de Griekse tragedies bij. Dat alles leidde rond 1600 tot de ontwikkeling van een muzikaal drama dat de contouren aannam van wat wij tegenwoordig nog steeds opera noemen. In acht colleges van een uur behandelt Leo Samama de geschiedenis...

Muziek is een kunstvorm die een verhaal vertelt, maar wat horen we als we naar klassieke muziek luisteren? Leo Samama behandelt in dit chronologisch opgebouwde college de belangrijkste kenmerken en bouwstenen van de westerse muziekkunst. Met aandacht voor klankkleur, vorm en karakter van zowel instrumenten als van composities. Hij illustreert zijn college met muziekfragmenten van CD en op de piano. Inhoud College 1 H1. Inleiding H2. Meerstemmigheid H3. Taal en tekst College 2 H4. Renaissan...

Het "lied" is een zeer algemeen begrip dat vele soorten en vormen van liederen omvat. Wanneer we tegenwoordig het lied als kunstvorm beschouwen, bedoelen we in feite het lied met begeleiding van piano. Hoewel dat een ernstige beperking impliceert, behandelt Leo Samama in deze serie colleges toch overwegend dat klavierlied. Grofweg van Haydn en Mozart tot in onze tijd. Hij vertelt ook over de ontwikkeling van de spannende samenwerking tussen muziek en tekst. Begint de kracht van de muziek i...

In dit acht uur durende hoorcollege neemt Leo Samama de luisteraar mee door de geschiedenis van de westerse klassieke muziek. Beginnend bij de kunstuitingen van de troubadours in Frankrijk tot de moderne composities van de 20e eeuwse componisten. Daarnaast komen de belangrijkste periodes aan bod waaronder de barok, de Weense Klassieken, de romantiek en de 20e eeuw. Een cultuurhistorische kijk op ons muzikale verleden. Samama illustreert zijn college met muziekfragmenten van cd en piano. In...

Kunst en cultuur bepalen de identiteit van een mens, een groep, een volk en een land. Kunst en cultuur zijn de noodzakelijke ingrediënten van een gezonde maatschappij waarin de geestelijke en economische mens tot bloei kan komen. Voor een markteconomie is creativiteit de voornaamste drijfveer. Daarbij is cultuur niet afhankelijk van geld, maar geld afhankelijk van cultuur.De prijs van kunst wordt te vaak verward met de waarde van kunst. Leo Samama schetst in deze multidisciplinaire...

Twee eeuwen geleden werd Richard Wagner geboren (1813-1883). Hij was wellicht de componist die meer dan wie dan ook de muziek van de late 19e en het begin van de 20e eeuw heeft beïnvloed. Wagner is als mens, als denker, als dichter en schrijver, als componist en als polemist niet weg te denken uit het Europese muziekleven in die periode. Zowel door zijn aanwezigheid als door het afzetten tegen de esthetische, filosofische en muziek-technische waarden waar hij voor stond. Nog steeds is hij ...

Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975) was een van de meest markante figuren in het muziekleven van de Sovjet-Unie. Zijn gehele loopbaan stond in het teken van de ontwikkelingen van zowel het nieuwe staatsbestel dat in 1917 was ingesteld als ook de culturele uitgangspunten die vanuit de politiek werd vastgesteld. De aanloop van zijn carrière wordt gekenmerkt door de totale vrijheid en experimenteerdrift die toentertijd beschouwd werd als passend bij een nieuwe staat en een nieuwe maatschappij. B...

Mozart geldt als één van de bekendste componisten uit de muziekgeschiedenis. Wereldwijd wordt nog altijd zijn werk uitgevoerd. Leo Samama geeft een compleet beeld van het leven en werk van Mozart; met aandacht voor zijn reizen, zijn belangrijkste composities en zijn leven. Maar ook over de invloed van Mozart op zijn tijdgenoten én componisten na hem, zoals Beethoven. Samama plaatst Mozart in de context van een veranderend Europa van de 18e eeuw. Hij illustreert zijn college met muziekvoorb...

Rudolf Escher (1912-1980) was een Nederlandse componist wiens werk diep beïnvloed werd door zijn ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog en zijn liefde voor de Franse cultuur. Oorspronkelijk was hij ook actief als dichter en beeldend kunstenaar, maar hij koos uiteindelijk voor de muziek. Escher studeerde bij Willem Pijper in Rotterdam en ontwikkelde een unieke compositiestijl, beïnvloed door de polyfone meesterwerken van de Renaissance en componisten als Debussy, zonder echter een epigoo...