Zastanawiasz się czasem, jak mogłoby wyglądać państwo idealne? Poznaj jedno z najwybitniejszych dzieł greckiego filozofa Platona i dowiedz się, jak próbował odpowiedzieć na to pytanie."Państwo" to nie tylko klasyczny traktat filozoficzny. To zapis rozważań ucznia Sokratesa na temat demokracji i polityki. Autor próbuje zaprojektować świat, w którym królują: sprawiedliwość, dobro, piękno i prawda. Czy ustrój demokratyczny jest w stanie spełnić te wymagania? Platon wskazuje na wiele n...

Dialog o retoryce. Sokrates rozmawia z sofistą Gorgiaszem, a następnie z jego uczniem Polosem, dopytując, czym w istocie jest retoryka i co jest jej celem. Umiejętność publicznego przemawiania i przekonywania okazuje się nie tyle sztuką, służącą szlachetnym celom przekazywania wiedzy, prawdy i nakłaniania do moralnego życia, co empirycznym sprytem schlebiania ludowi i zjednywania do pewnych mniemań dla osiągnięcia własnych celów. Demagogiczni politycy, dzięki faktycznemu panowaniu nad lude...

Jaka powinna być edukacja młodzieży? Czy koniecznie konserwatywno-tradycyjna? Czy użyteczność zdobywanej wiedzy w najprostszych sprawach życiowych i interesach to jedyne kryterium jej wartości? Dyskusje trwają --- od starożytności. Kwestii tych dotyczy też Protagoras, jeden z dialogów Platona. Kiedy w starożytnych Atenach w wychowaniu zaczęto kłaść nacisk na wykształcenie, szczególnego znaczenia nabrała działalność sofistów, zawodowych nauczycieli mądrości (sophia). Za opłatą przygotowywal...

Sokrates i tesalski arystokrata Menon rozmawiają na temat cnoty (areté), inaczej mówiąc dzielności, doskonałości, obejmującej zalety właściwe najlepszym ludziom. Dodatkowymi uczestnikami dialogu są jeden ze służących Menona oraz Anytos, jeden z późniejszych oskarżycieli Sokratesa. Na początku dwaj główni rozmówcy rozważają podstawową kwestię: ,,Czym jest cnota i czy można się jej nauczyć?". Natrafiają przy tym na kłopot zwany obecnie paradoksem Menona. Wydaje się, że nie ma sensu szukać wi...

Jedno z najważniejszych dzieł w historii kultury europejskiej, utwór uważany za szczytowe osiągnięcie literackie Platona. Dzięki przemyślanej strukturze i żywemu przedstawieniu postaci, z całą różnorodnością ich charakterów, poglądów, kontrastujących punktów widzenia, poważna, ale i zabawna, Uczta nie sprowadza się do wykładu filozoficznego, lecz stanowi atrakcyjny tekst literatury pięknej z interesującymi rozważaniami. W drugim dniu uczty wydanej przez Agatona grupka ateńskich intelektual...

Jeden z najkrótszych dialogów Platona. Sokrates dyskutuje z utalentowanym artystą, zawodowym recytatorem poematów Homera. Usiłuje przekonać zarozumiałego rozmówcę, że znajomość utworu bynajmniej nie robi człowieka znawcą w dziedzinach, o których traktuje dzieło, a twórczość poetycka, podobnie jak budząca zachwyt deklamacja, nie opiera się na wiedzy i umiejętności, ale pochodzi z boskiego natchnienia.

Teajtet Platona to pierwsza część trylogii dialogów, w skład której wchodzą jeszcze Sofista i Polityk. Sokrates utożsamia mądrość z wiedzą, poszukuje więc odpowiedzi na pytanie, czym właściwie jest wiedza. Z kim najlepiej mógłby o tym porozmawiać? Najbardziej abstrakcyjną, a jednocześnie najmniej subiektywną, najmniej podatną na mylne sądy i uniwersalną w prawdziwości swoich twierdzeń dziedziną ludzkiej wiedzy jest matematyka. W poszukiwaniach definicji wiedzy partnerami Sokratesa są dwaj ...

Dialog Sofista zaliczany jest do późnych tekstów Platona. Po rozważaniach na temat tego, czym jest wiedza, przedstawionych w dialogu Teajtet, następnego dnia Sokrates i jego rozmówcy spotykają się ponownie. Teodor i Teajtet przyprowadzają ze sobą Gościa z Elei, a Sokrates proponuje, żeby porozmawiać o trzech rodzajach ludzi: sofiście, polityku i filozofie, którzy, jak się zdaje, posługują się pewnymi rodzajami wiedzy poznawczej. Głównym dyskutantem jest Gość z Elei, który próbuje ustalić, ...

Jeden z najbogatszych i najpiękniejszych tekstów Platona. Sokrates i Fajdros na urokliwej podmiejskiej łące rozmawiają o mowie retoryka Lizjasza na temat miłości, kontynuując i rozwijając temat Uczty. Centralny punkt utworu stanowi słynna alegoria duszy jako skrzydlatego zaprzęgu z woźnicą i dwoma końmi: rozsądkiem oraz pożądaniem. Dialog porusza również kwestie nieśmiertelności duszy, wędrówki dusz przez kolejne wcielenia, polemizuje z ówczesną retoryką oraz wskazuje na przewagi mowy nad ...

Najbardziej wymagający i enigmatyczny z tekstów Platona. Czym jest zagadkowe ,,Jedno", nad którym zastanawiają się rozmówcy w drugiej części dialogu? Czy jest czysto językowym abstraktem, który błędnie traktują jak realnie istniejący byt? Dlaczego autor nie zajmuje stanowiska wobec licznych paradoksów, jakie wysnuwają z założeń na temat owego Jedna? Według niektórych Parmenides, napisany w późnym okresie twórczości Platona, stanowi rodzaj zgryźliwego żartu, splątanej łamigłówki dla czyteln...

Jeden z najrzadziej czytanych i komentowanych późnych tekstów Platona. Dialog rozpoczyna się zaraz po zakończeniu Sofisty. Tym razem Gość z Elei, używając tej samej metody wielostopniowego podziału ogólniejszych pojęć, usiłuje zdefiniować, kim jest polityk, człowiek sprawujący władzę w państwie. Kolejne podziały ukazują polityka jako pasterza szczególnej trzody istot żywych --- ludzi. W celu określenia, czym jest rodzaj ludzki, metodą podziałów grup zwierząt na podgrupy, człowieka definiuj...

Dialog o kłamstwie, jeden z dwóch tekstów Platona, których tytułowym bohaterem jest Hippiasz z Elidy. Hippiasz wygłasza popisową mowę pochwalną na temat głównych bohaterów homeryckich. Pochwała jednocześnie Achillesa jako najlepszego, prawdomównego i szczerego, oraz Odyseusza jako najobrotniejszego, fałszywego i podstępnego, wzbudza zastanowienie Sokratesa. W toku rozmowy wysuwa niecodzienną kwestię. Człowiek biegły w danej dziedzinie najlepiej potrafi mówić, zależnie od swojej woli, zarów...